فیلم پیر پسر | تراژدی قدرت در یک خانه فرسوده!

معرفی فیلم پیر پسر

سال ساخت: 1400

ژانر: درام اجتماعی – روانشناختی، با رگه‌هایی از تراژدی خانوادگی

کشور سازنده: ایران

کارگردان: اکتای براهنی

نویسنده: اکتای براهنی

بازیگران: لیلا حاتمی، حسن پورشیرازی، حامد بهداد و محمد ولی‌زادگان
موسیقی: حسام ناصری

IMDB : ؟؟؟؟

مشاهده کتاب‌های من _کلیک کن_

معرفی فیلم سینمایی پیر پسر

تقابل پدر و پسر؛ تقابل خیر و شر!

«پیر پسر»، فیلم تکان‌دهنده‌ای‌ست که تا مدت‌ها ذهن مخاطب را درگیر خود خواهد کرد. این فیلم، ماجرای پدری مستبد به نام غلام باستانی (با بازی درخشان حسن پورشیرازی) است که با دو فرزند پسر مجرد خود، علی (حامد بهداد) و رضا (محمد ولی‌زادگان) در یک خانه بزرگ و قدیمی زندگی می‌کنند؛ زندگی که چه عرض کنم، زنده هستند تا زمان مرگشان برسد.

رابطه پدر و پسری این خانواده‌ی ازهم‌پاشیده، بسیار خوب به تصویر کشیده شده است. برخلاف بسیاری از مردم که پس از پایان فیلم حال خوبی نداشتند، برعکس، من حال خوبی داشتم؛ چون فیلم خوبی دیده بودم، آن‌هم پس از مدت‌ها.

اصل ماجرا اما، در کنار تقابل قدیمی خیر و شر، و درگیری‌های بین پدر و پسر، اشاره به روابط انسانی دارد؛ روابطی که در جامعه رو به فراموشی است.

غلام باستانی، پدر خانواده و شر مطلق است؛ از آن شرهایی که در آثار کلاسیک دیده و می‌شناسیم. پدری زورگو، هوس‌باز و دائم‌الخمر که تنها در زمان نشئگی می‌تواند با پسرانش معاشرتی داشته باشد.

از سوی دیگر، با پسران این پدر سیاه مواجه هستیم. علی، پسر بزرگ‌تر که پا به چهل‌سالگی گذاشته، اما مجرد و بی‌یار است؛ به گفته پدرش: «پیر پسر»!
او در شهر کتاب کار می‌کند و اهل مطالعه است؛ چیزی که اطرافیان را مجاب به تمسخر او می‌کند. از سوی دیگر، رضا، برادر علی، که از زن دوم غلام است، در یک املاکی مشغول به کار است و رویای این را دارد که پدرش خانه را مشارکتی بسازد و با تحویل آپارتمان‌های نو، تا آخر عمر اجاره‌بگیر شوند و از این بی‌پولی و بدبختی نجات پیدا کنند؛ رویایی که پسرها به آن دل خوش کرده‌اند، به‌خصوص رضا.

بازیگران فیلم پیر پسر

حامد بهداد در نقش پسر چهل‌ساله مجردی که حتی دوست‌دختر هم نداشته (یا ندارد) بی‌نظیر است. یک بازی احساسی و درونی که کاملاً باورپذیر است. و افسردگی که پدر، مدام آن را چون پتک بر سرش می‌زند، دلیلی دارد که در انتهای فیلم به آن پی می‌بریم.

حسن پورشیرازی در به تصویر کشیدن سیاهی مطلقی که در آثار فانتزی به سائرون می‌ماند، غوغایی به‌پا کرده است؛ تماشایی.

بازی او نه در حد سیمرغ‌های ما، بلکه در حد اسکار است. سکانس پایانی فیلم مرا به یاد آن سکانس معروف «وکیل مدافع شیطان» می‌اندازد، با آن بازی حیرت‌انگیز آل پاچینو. بازی با چشم‌ها، سکوتش، و آن چیزی که پورشیرازی ارائه می‌دهد، نماد کامل پلیدی و شر مطلق است.

از سوی دیگر، رضا؛ با بازی محمد ولی‌زادگان که پیش از این او را نمی‌شناختم، عالی است. رابطه‌ی برادری، آن رازی که برملا می‌شود و آن احساس دوگانگی و سرافکندگی‌اش درباره مادری که هرگز او را ندیده، عالی از کار درآمده.

و اما لیلا حاتمی؛ رعنایی که با ورود به زندگی این سه مرد، مسیر اصلی درام را شکل می‌دهد. زنی زیبا که می‌داند زیباست، و شنیدن زیبایی و بی‌نقص بودنش از مردها را دوست دارد. یک مرکز توجه. یک «زیبای خفته»… اما شاید نجیب!

خطر اسپویل

از اینجا به بعد به موضوعات بیشتری از فیلم می‌پردازم. اگر فیلم «پیر پسر» را ندیده‌اید، بهتر است پس از مشاهده، سراغ این متن بیایید.

نقد فیلم سینمایی پیر پسر

باید بپذیریم: فیلمی در سینمای ایران اکران شده است که ۱۹۰ دقیقه مدت زمان دارد، و این یعنی تغییری مثبت در روند سینمای درام ما.

بیننده، سه ساعت و ده دقیقه در چند لوکیشن محدود فیلم را تماشا می‌کند، اما دکوپاژ به‌گونه‌ای‌ست که اصلاً احساس اضافه بودن سکانسی به ذهنش خطور نمی‌کند. همه‌چیز به اندازه است. همه‌چیز به‌درستی کنار هم چیده شده؛ درست مانند غذایی که ادویه‌اش به‌اندازه است. پخت‌وپزی کامل و درست.

همان‌طور که بارها گفته‌ام، و درباره کتاب‌ها و آثار خودم هم معتقدم، هیچ اثری کامل نیست. نقص، در آثار خوب، مانند آن نقص عمدی در فرش‌های بی‌نظیر ایرانی است.

در برخی صحنه‌ها، دیالوگ‌های بهتری می‌توانست اتفاق بیفتد، یا برخی «چرایی»‌ها که شاید مخاطب باهوش به آن فکر کند؛ مانند جنازه‌ی مادری که در حیاط خانه چال شده است. آیا بوی مردار باعث شک کسی نشده؟ یا کنده شدن حیاط و خاکی که مجدد پر شده، باعث شک علی و رضا نمی‌شد؟

به‌هرحال، این اثر چنان قوی و پخته است که این موارد در حدی نیستند که آن را زیر سؤال ببرند.

من به کارگردان و تیم تولید، تبریک می‌گویم برای ساختن این فیلم و آن لحظات تعلیقی که تا مدت‌ها فراموشش نخواهم کرد.

فیلمنامه پیر پسر

فیلمنامه به لحاظ تکنیکی عالی‌ست. تفنگ چخوف بارها و بارها قابل لمس است. کاشت‌های عالی و برداشت‌های نهایی. گره‌گشایی، رازهایی که برای یک درام به‌اندازه بود و در نیمه‌ی اول بازگو می‌شوند. اما درست در یک‌سوم پایانی، رازگشایی صورت می‌گیرد.

پیر پسر، خودِ سینماست

میزانسن‌های به‌یادماندنی در فیلم کم نیست. تصاویر و پلان‌هایی که مخاطب را راضی می‌کند. چیزهایی که می‌فهمی با سینما طرف هستی. نمادهایی که در اختیار اثر است:
تابلوی رستم و سهراب، یا آن سکانسی که رعنا وارد خانه می‌شود و هر سه مرد، در نماهایی مختلف به او نگاه می‌کنند.

دست‌زدن‌های پی‌در‌پی تماشاگران در طول فیلم، به‌خصوص در آن صحنه‌ی آخری که علی کار را تمام کرد، برایم جالب و خاطره‌انگیز بود.

و در انتها، آن تیتراژ پایانی و چرخش دوربین در مکانی که زندگی‌هایی را به کام نابودی کشاند، حرف نداشت. از جسارت نویسنده و کارگردان در ارائه‌ی آن لیست بلندبالای اقتباس، که از شاهنامه‌ی فردوسی گرفته تا «برادران کارامازوف» داستایفسکی، لذت بردم.

سخن آخر

اگر عاشق سینما هستید، به درام و تراژدی علاقه دارید، تماشای اثر در سالن تاریک سینما برایتان لذت‌بخش خواهد بود.

ببینیم یا نه؟

ببینید و از تماشای آن لذت ببرید.

با احترام:

رضا تکلی